|
سرخط اخبار:

.

.

۱۴۰۵-۰۹-۰۱

پنج میدان رویارویی و معادله جدید قدرت در منطقه و جهان

IMG_6632

به گزارش صدای پول ،دکتر سعید شهرابی فراهانی، پژوهشگر حوزه امنیت ملی و تحولات ژئوپلیتیک  در یادداشتی نوشت: تاریخ تحولات سیاسی و امنیتی نشان داده است که هیچ قدرتی صرفاً با اتکا به برتری نظامی، اقتصادی یا تبلیغاتی نمی‌تواند اراده خود را برای همیشه بر ملت‌ها و دولت‌های مستقل تحمیل کند. آنچه سرنوشت تقابل‌های بزرگ را تعیین می‌کند، ترکیبی از قدرت بازدارندگی، انسجام داخلی، ظرفیت اقتصادی، دیپلماسی هوشمند و توان مدیریت بحران است. در این چارچوب، پنج عرصه مورد اشاره، از کودتای دی‌ماه تا جنگ رمضان، نبرد هرمز و انتخابات آمریکا، باید نه به‌صورت رویدادهایی جداگانه، بلکه در قالب یک معادله بزرگ‌تر از رقابت قدرت بررسی شوند.

۱. شکست پروژه بی‌ثبات‌سازی؛ اهمیت انسجام داخلی

نخستین میدان، عرصه داخلی و تلاش برای تغییر موازنه سیاسی از طریق ایجاد بی‌ثباتی است. هرگونه تلاش برای تحمیل تغییرات سیاسی از مسیر آشوب، فشار خارجی یا تضعیف نهادهای حاکمیتی، زمانی با مانع جدی روبه‌رو می‌شود که جامعه از انسجام، اعتماد عمومی و قدرت مدیریت بحران برخوردار باشد. درس راهبردی این مرحله روشن است: امنیت ملی فقط با ابزار نظامی تأمین نمی‌شود؛ سرمایه اجتماعی، وحدت ملی و اعتماد مردم، ستون‌های اصلی اقتدار کشور هستند.

۲. جنگ رمضان؛ آزمون واقعی بازدارندگی

دومین میدان، تقابل نظامی ایران و آمریکا و اسرائیل است. این جنگ نشان داد که برتری تسلیحاتی به‌تنهایی تضمین‌کننده تحقق اهداف سیاسی و راهبردی نیست. در چنین جنگی، معیار ارزیابی فقط تعداد حملات، تجهیزات یا خسارات نظامی نیست؛ بلکه باید دید طرفین تا چه اندازه توانسته‌اند اهداف سیاسی خود را محقق کنند، هزینه‌های طرف مقابل را افزایش دهند و موقعیت خود را در مذاکرات حفظ کنند. قدرت بازدارندگی زمانی معنا پیدا می‌کند که دشمن به این نتیجه برسد که هزینه ادامه تقابل از دستاورد احتمالی آن بیشتر است.

۳. نبرد هرمز؛ ژئوپلیتیک به‌عنوان اهرم قدرت

تنگه هرمز صرفاً یک گذرگاه دریایی نیست؛ یکی از حساس‌ترین گلوگاه‌های اقتصاد جهانی و انرژی است. در این شرایط، هرمز به عرصه‌ای تبدیل شد که در آن امنیت انرژی، تجارت جهانی، قدرت دریایی و دیپلماسی به یکدیگر گره خوردند. پیام راهبردی هرمز این است: قدرت جغرافیایی زمانی به قدرت سیاسی تبدیل می‌شود که با مدیریت هوشمندانه، دیپلماسی و محاسبه دقیق هزینه‌ها همراه باشد.

۴. انتخابات مجلس نمایندگان؛ پیام سیاسی جامعه آمریکا

انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در سوم نوامبر ۲۰۲۶، عرصه دیگری از تحولات مهم این معادله بود. تغییر موازنه سیاسی در مجلس نمایندگان را باید در چارچوب نارضایتی بخشی از رأی‌دهندگان آمریکایی از سیاست‌های اقتصادی، هزینه‌های زندگی و عملکرد دولت ترامپ تحلیل کرد. نکته مهم این است که سیاست خارجی پرهزینه، به‌ویژه زمانی که با مشکلات اقتصادی داخلی همراه شود، می‌تواند به مسئله‌ای جدی در رقابت‌های انتخاباتی تبدیل شود. تحولات انتخاباتی آمریکا بر توان دولت برای پیشبرد سیاست‌های خارجی، تأمین حمایت سیاسی و مدیریت بحران‌های بین‌المللی نیز اثر می‌گذارد.

۵. انتخابات مجلس سنا؛ محدود شدن قدرت مانور دولت

تغییر اکثریت مجلس سنا نیز اهمیت ویژه‌ای در ساختار سیاسی آمریکا دارد. سنا در بررسی انتصابات مهم، تصویب معاهدات و نظارت بر عملکرد دولت نقش تعیین‌کننده‌ای دارد. با تغییر اکثریت، دولت ترامپ با محدودیت‌های سیاسی و نظارتی بیشتری مواجه خواهد شد. البته این تغییر به معنای پایان اختیارات رئیس‌جمهور یا توقف خودکار سیاست خارجی آمریکا نیست. وقتی دولت در داخل کشور با کاهش حمایت سیاسی و افزایش نظارت کنگره مواجه می‌شود، هزینه تصمیمات پرمخاطره خارجی نیز افزایش می‌یابد.

۶. معادله نهایی؛ پیروزی پایدار چگونه شکل می‌گیرد؟

اگر این پنج عرصه را در کنار یکدیگر قرار دهیم، به یک نتیجه مهم می‌رسیم: رقابت قدرت‌ها فقط در میدان جنگ تعیین تکلیف نمی‌شود. چهار مؤلفه در تعیین نتیجه نهایی نقش اساسی دارند: ۱- قدرت نظامی و بازدارندگی: جلوگیری از تحمیل اراده نظامی طرف مقابل ۲- انسجام ملی: حفظ اعتماد عمومی و جلوگیری از تبدیل اختلافات داخلی به فرصت مداخله خارجی ۳- قدرت اقتصادی: کاهش آسیب‌پذیری در برابر تحریم، فشار مالی و محدودیت‌های تجاری ۴- دیپلماسی هوشمند: تبدیل دستاوردهای امنیتی و سیاسی به توافقی پایدار و قابل‌اتکا.

در این میان، یک اشتباه راهبردی می‌تواند دستاوردهای بزرگ را از بین ببرد: تصور اینکه موفقیت در میدان نظامی به‌تنهایی برای پیروزی نهایی کافی است. ایران برای تثبیت موقعیت خود باید بتواند از ظرفیت ژئوپلیتیک، قدرت دفاعی و موقعیت منطقه‌ای در جهت کاهش تهدیدها، رفع تحریم‌ها، آزادسازی دارایی‌های مسدودشده و ایجاد امنیت پایدار استفاده کند.  پیروزی واقعی آن است که جنگ به امنیت، مقاومت به دستاورد اقتصادی، قدرت نظامی به بازدارندگی پایدار و مذاکره به توافقی عزتمندانه تبدیل شود.

سخن پایانی؛ پایان تقابل با چه معادله‌ای رقم می‌خورد؟

شکست کودتا، ناکامی در تحقق اهداف نظامی، تحولات راهبردی تنگه هرمز و تغییر موازنه سیاسی در کنگره آمریکا، هرکدام از زاویه‌ای متفاوت قابل بررسی هستند؛ اما نباید همه آنها را بدون تفکیک، یک پیروزی قطعی و نهایی تلقی کرد. آنچه امروز اهمیت دارد، تبدیل تحولات مقطعی به یک نظم امنیتی پایدار است؛ نظمی که در آن هیچ قدرت خارجی نتواند با تهدید نظامی، فشار اقتصادی یا بی‌ثبات‌سازی سیاسی، امنیت و منافع ملی ایران را نادیده بگیرد. شکست نهایی زمانی معنا پیدا می‌کند که طرف مقابل نه‌تنها در دستیابی به اهداف خود ناکام بماند، بلکه واقعیت قدرت و حقوق ملت ایران را نیز بپذیرد. به یاری خدا، با عقلانیت، وحدت ملی، اقتدار دفاعی و دیپلماسی عزتمندانه، می‌توان مسیر آینده را به سمت امنیت، استقلال و منافع پایدار ملت ایران هدایت کرد.

نه جنگ بی‌پایان، نه تسلیم در برابر تهدید؛ بلکه صلح عزتمندانه، امنیت پایدار و اقتدار ملی.

حوزه‌های محوری تخصص و فعالیت دکتر سعید شهرابی فراهانی، تحلیل‌گر ارشد راهبردی، نظامی، امنیتی و اطلاعاتی: امنیت ملی، ژئوپلیتیک، جنگ‌های ترکیبی، دفاع شناختی، مطالعات اطلاعاتی و امنیتی، بازدارندگی راهبردی، روابط بین‌الملل و جبهه مقاومت.

مسئولیت‌ها و جایگاه‌های راهبردی

۱. عضو شورای راهبردی نهضت جهانی جبهه مقاومت.

۲. مدیر مرکز پژوهش و مطالعات بین‌المللی ضدصهیونیستی.

۳. مدیر مرکز نهضت‌های رهایی‌بخش اندیشکده اطلاعات پیامبر اعظم (ص)، شهید محسن فخری‌زاده.

۴. مدیر مرکز اندیشکده حکمرانی، سیاست‌گذاری و مطالعات تمدنی شهید مصطفی احمدی‌روشن.

۵. مدیر مرکز تحلیل اتاق جبهه مقاومت.

بیوگرافی و معرفی بین‌المللی

دکتر سعید شهرابی فراهانی، پژوهشگر و تحلیل‌گر ارشد در حوزه مطالعات راهبردی، نظامی، امنیتی، اطلاعاتی و روابط بین‌الملل است. حوزه فعالیت‌های تخصصی وی بر بررسی تحولات ژئوپلیتیکی، معادلات قدرت، امنیت ملی، جنگ‌های ترکیبی، دفاع شناختی و بازدارندگی راهبردی متمرکز است.

وی در چارچوب مسئولیت‌های پژوهشی و مدیریتی خود، در زمینه مطالعات جبهه مقاومت، مسائل جهان اسلام، نهضت‌های رهایی‌بخش، مطالعات بین‌المللی ضدصهیونیستی و حکمرانی راهبردی فعالیت دارد.

تمرکز مطالعاتی وی شامل تحلیل تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی، بررسی تهدیدات نوظهور امنیتی، شناخت سازوکارهای قدرت و بازدارندگی و مطالعه پیوند میان امنیت، سیاست، اطلاعات و ژئوپلیتیک است.

محور اصلی فعالیت حرفه‌ای: پژوهش، تحلیل و تبیین مسائل راهبردی و امنیتی در سطوح ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی.

برچسب‌ها

بیمه ما
بانک ملی
اقتصاد نوین
موسسه ملل
بانک سینا
توسعه صاردات
بیمه پارسیان
بانک صاردات
بانک توسعه تعاون
بانک ملل

اخبار مرتبط