سخنگوی سازمان امور مالیاتی کشور با تأکید بر اینکه تحول در نظام مالیاتی صرفاً به معنای الکترونیکی شدن فرایندها نیست، آن را تغییری بنیادی در رویکرد مالیاتستانی دانست؛ تغییری که با توسعه داده و فناوری، به دنبال کاهش اصطکاک با مؤدیان و تقویت تمکین داوطلبانه است.
به گزارش صدای پول از شادا، مهدی موحدیبکنظر، سخنگوی سازمان امور مالیاتی کشور، در پنل تخصصی این سازمان در هجدهمین نمایشگاه بینالمللی نظام مالی، سرمایهگذاری و زیرساختهای دیجیتال (افکس ۲۰۲۶)، با اشاره به روند تحول در سازمان امور مالیاتی اظهار کرد: آنچه امروز در سازمان امور مالیاتی در حال وقوع است، صرفاً تبدیل فرایندهای کاغذی به الکترونیکی نیست، بلکه نوعی تحول بنیادی و پارادایمی در رویکرد مالیاتستانی است.
در ادامه این نشست، محمد نوری، مدیرکل دفتر توسعه خوداظهاری و تمکین داوطلبانه سازمان امور مالیاتی، با تشریح ابعاد این تحول گفت: سازمان امور مالیاتی در سالهای اخیر تغییراتی را دنبال کرده که هدف آن رسیدن به وضعیتی با حداقل تنش و اصطکاک با مؤدیان در فرایند محاسبه و وصول مالیات است.
وی با اشاره به تغییر رویکرد سازمان در استفاده از داده و فناوری افزود: در گذشته بخش قابلتوجهی از ظرفیت داده و فناوری برای رسیدگیهای دقیقتر و مواجهه پسینی با مؤدیان به کار گرفته میشد، اما اکنون جهتگیری سازمان به سمت مواجهه پیشینی است؛ به این معنا که با بهرهگیری از ابزارهای نوین، زمینه بروز اظهار خلاف واقع و تخلف در انجام تکالیف قانونی از ابتدا کاهش یابد.
نوری با بیان اینکه هدف این تحول، فاصله گرفتن از رویکرد مچگیری و حرکت به سمت تسهیل خوداظهاری است، ادامه داد: فناوریهای نوین باید در مرحله اظهار و پیش از آغاز فرایند رسیدگی و انطباقسنجی به کار گرفته شوند تا مؤدیان بتوانند تکالیف قانونی خود را با سهولت بیشتری انجام دهند.
صورتحساب الکترونیکی؛ نقطه عطف تحول مالیاتی
مدیرکل دفتر توسعه خوداظهاری و تمکین داوطلبانه سازمان امور مالیاتی، اجرای الزام صورتحساب الکترونیکی برای بهرهمندی از اعتبار مالیاتی در نظام مالیات بر ارزش افزوده را یکی از نقاط عطف این تحول دانست و گفت: از اول دیماه سال گذشته، صورتحسابهای کاغذی دیگر مبنای بهرهمندی از اعتبار مالیاتی نیستند و مؤدیان برای استفاده از این اعتبار باید صورتحساب الکترونیکی صادر کنند.
وی با اشاره به اهمیت اجرای این سیاست در شرایط ویژه اقتصادی کشور اظهار کرد: فراگیر شدن صورتحسابهای الکترونیکی و ثبت اطلاعات معاملات میان فروشندگان و خریداران، به بهبود کیفیت دادهها و افزایش انضباط در نظام مالیاتی کمک کرده است.
افزایش ۵ درصدی ابراز بدهکاری واقعی مؤدیان
نوری در ادامه به تأثیر سامانه مؤدیان و صورتحسابهای الکترونیکی بر کیفیت خوداظهاری اشاره کرد و گفت: مقایسه عملکرد سالهای ۱۴۰۴ و ۱۴۰۳ پس از حذف آثار تورمی نشان میدهد میزان ابراز بدهکاری مؤدیان بهصورت واقعی حدود پنج درصد افزایش داشته، در حالی که رشد ابراز بستانکاری در همین مقایسه حدود یک درصد بوده است.
وی این تغییر را نشانهای از بهبود کیفیت خوداظهاری و افزایش انطباق اطلاعات مالیاتی دانست و توضیح داد: در نظام مالیات مبتنی بر صورتحساب، فروشنده با صدور صورتحساب، بدهکاری خود را ابراز میکند و خریدار نیز بر مبنای خریدهای ثبتشده، اعتبار و بستانکاری خود را اعلام میکند؛ بنابراین امکان تطبیق اطلاعات میان حلقههای مختلف زنجیره ارزش فراهم میشود.
نوری تأکید کرد: هرچه کیفیت اطلاعات ابرازی مؤدیان افزایش یابد، سازمان امور مالیاتی نیز برای تشخیص، محاسبه و وصول مالیات به صرف انرژی و منابع کمتری در فرایندهای رسیدگی پسینی نیاز خواهد داشت.
تبادل دادههای مالیاتی با صنعت مالی برای اعتبارسنجی دقیقتر
مدیرکل دفتر توسعه خوداظهاری و تمکین داوطلبانه سازمان امور مالیاتی در بخش دیگری از سخنان خود به تبادل داده میان سازمان امور مالیاتی و صنعت مالی، بهویژه در حوزه اعتبارسنجی، اشاره کرد و گفت: این همکاری امکان ارزیابی دقیقتر کیفیت انجام تکالیف مالیاتی و تهیه گزارشهای اعتباری دقیقتر را فراهم میکند.
به گفته وی، این روند برای هر دو طرف منفعت دارد؛ از یک سو ریسک صنعت مالی و بخش مالی کشور کاهش مییابد و امکان تفکیک بهتر افراد خوشحساب فراهم میشود و از سوی دیگر، مؤدیانی که در نظام مالیاتی عملکرد مطلوبتری دارند، میتوانند از مزایای بیشتری در رقابت با سایر فعالان اقتصادی و بهرهمندی از امتیازات و تسهیلات برخوردار شوند.
وی خاطرنشان کرد: جهتگیری نظام مالیاتی این است که مؤدیان خوشحساب بتوانند از نتایج مثبت عملکرد خود و انجام بهتر تکالیف مالیاتی بهرهمند شوند و در مقابل، هزینه اظهار خلاف واقع برای مؤدیان متخلف روزبهروز افزایش پیدا کند.
نوری در پایان تأکید کرد: حرکت به سمت خوداظهاری باکیفیت و تمکین داوطلبانه، ضمن کاهش نیاز به روشهای قهری در وصول مالیات، میتواند به تحقق اهداف درآمدی کشور و افزایش کارآمدی نظام مالیاتی کمک کند.

















