صدای پول – رئیس کل سازمان توسعه تجارت ایران از انتخاب ۴۳ صادرکننده نمونه ملی و ۱۳ صادرکننده ممتاز در سی‌امین دوره آیین روز ملی صادرات خبر داد و اعلام کرد: امسال فرآیند انتخاب صادرکنندگان با رویکرد سیستمی و بر اساس معیارهای مشخص و امتیازبندی انجام شده است.
به گزارش خبرنگار صدای پول، محمدعلی دهقان دهنوی، معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت و رئیس کل سازمان توسعه تجارت ایران، در نشست خبری سی‌امین دوره آیین روز ملی صادرات، با تشریح برنامه‌های این رویداد و آخرین اقدامات در حوزه تجارت خارجی کشور، بر ضرورت حمایت از صادرکنندگان، رفع موانع تجاری و توسعه بازارهای صادراتی ایران تأکید کرد.
وی با اشاره به نقش صادرات غیرنفتی در رشد اقتصادی کشور اظهار کرد: روز ملی صادرات فرصتی برای قدردانی از فعالان برتر این حوزه، بررسی مشکلات صادرکنندگان و ارائه راهکارهای عملی برای توسعه تجارت خارجی است. این رویداد همچنین زمینه تعامل بیشتر دستگاه‌های دولتی و بخش خصوصی را برای رفع موانع پیش روی فعالان اقتصادی فراهم می‌کند.
انتخاب صادرکنندگان نمونه با سازوکار سیستمی
دهقان دهنوی با تشریح فرآیند انتخاب صادرکنندگان نمونه امسال گفت: پس از اعلام فراخوان، ۳۶۵ شرکت برای حضور در این رقابت درخواست دادند که از میان آن‌ها، ۲۷۵ پرونده به مرحله نهایی بررسی راه یافت.
به گفته رئیس کل سازمان توسعه تجارت ایران، در نهایت ۴۳ شخص حقیقی یا حقوقی به‌عنوان صادرکننده نمونه ملی و ۱۳ شرکت به‌عنوان صادرکننده ممتاز انتخاب شدند.
وی افزود: در فرآیند امسال تلاش شد انتخاب‌ها بر اساس شاخص‌های مشخص و نظام امتیازبندی انجام شود تا از اعمال سلیقه‌های فردی جلوگیری شود.
بر اساس توضیحات ارائه‌شده، صادرکنندگان ممتاز از میان فعالانی انتخاب می‌شوند که در پنج دوره موفق به کسب عنوان صادرکننده نمونه شده باشند. همچنین عنوان صادرکننده مدال‌آور به شرکت‌هایی اختصاص می‌یابد که سه دوره متوالی عنوان صادرکننده ممتاز را کسب کرده باشند؛ با این حال، امسال هیچ شرکتی واجد شرایط دریافت این عنوان نشده است.
همچنین در این رویداد از فعالان برتر حوزه‌هایی همچون شرکت‌های مدیریت صادرات، تعاونی‌ها، مناطق آزاد، استان‌ها و صنعت چاپ و بسته‌بندی تقدیر خواهد شد. برای نخستین بار نیز عنوان «سازمان حامی صادرات» به یکی از سازمان‌های دولتی اختصاص می‌یابد که بیشترین نقش حمایتی را در توسعه صادرات داشته است.
هفته ملی صادرات با محوریت رفع موانع تجاری
رئیس کل سازمان توسعه تجارت ایران با اشاره به برنامه‌های سی‌امین دوره آیین روز ملی صادرات اظهار کرد: برنامه‌های مرتبط با این مناسبت در قالب یک هفته کاری برگزار می‌شود تا مسائل و فرصت‌های صادراتی از ابعاد مختلف و با مشارکت دستگاه‌های مسئول مورد بررسی قرار گیرد.
به گفته وی، زیرساخت‌ها و کریدورهای تجاری، صادرات محصولات دانش‌بنیان، خدمات فنی و مهندسی، شرکت‌های مدیریت صادرات، قانون‌گذاری، تسهیل تجارت، تشکل‌های صادراتی و دیپلماسی تجاری از مهم‌ترین محورهای برنامه‌های امسال هستند.
دهقان دهنوی با تأکید بر اهمیت توسعه مسیرهای جایگزین تجاری در شرایط محدودیت‌های دریایی گفت: تقویت کریدورهای تجاری می‌تواند بخشی از محدودیت‌های موجود را جبران کند و زمینه تداوم جریان تجارت خارجی کشور را فراهم آورد.
وی همچنین از پیش‌بینی انعقاد تفاهم‌نامه‌ای با حضور وزیر راه و شهرسازی برای تسهیل توسعه کریدورهای تجاری، به‌ویژه در حوزه حمل‌ونقل ریلی، خبر داد.
تجارت آزاد با اوراسیا؛ فرصتی برای افزایش صادرات ایران
دهقان دهنوی در بخش دیگری از سخنان خود، تجارت آزاد با اتحادیه اقتصادی اوراسیا را یکی از ظرفیت‌های مهم توسعه صادرات کشور دانست و با اشاره به عملکرد مثبت صادرات ایران به این بازار اظهار کرد: در شرایطی که صادرات کشور با کاهش مواجه بوده، بازار کشورهای عضو این اتحادیه رشد مثبتی را در عملکرد صادراتی تجربه کرده است.
بر اساس توضیحات ارائه‌شده در این نشست، در چارچوب موافقت‌نامه تجارت آزاد با اتحادیه اقتصادی اوراسیا، تعرفه ۸۷ درصد کدهای تعرفه‌ای به صفر رسیده است؛ موضوعی که می‌تواند بخشی از موانع تعرفه‌ای صادرات کالاهای ایرانی به این بازار را برطرف کند.
با این حال، موانع غیرتعرفه‌ای همچنان از چالش‌های پیش روی توسعه مبادلات تجاری به شمار می‌روند. تفاوت استانداردها و رویه‌های گمرکی از جمله مسائلی است که نیازمند هماهنگی بیشتر میان دستگاه‌های مسئول در ایران و کشورهای عضو اتحادیه است.
همچنین بهبود امکان مبادلات مالی با برخی کشورهای عضو، به‌ویژه روسیه، از دیگر ظرفیت‌های مورد اشاره در این نشست بود. به گفته این مقام مسئول، با وجود تداوم برخی محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها، زمینه استفاده از ارزهای ملی و نقل‌وانتقال پول در بخشی از روابط تجاری فراهم شده است.
برگزاری نشست‌های کارشناسی و جلسات کمیته مشترک موافقت‌نامه تجارت آزاد ایران و اوراسیا نیز با هدف بررسی مشکلات و تسهیل مبادلات تجاری در دستور کار قرار دارد.
ضرورت بازنگری در مشوق‌های صادراتی
رئیس کل سازمان توسعه تجارت ایران با اشاره به کاهش مشوق‌های صادراتی در سال‌های گذشته، محدودیت‌های بودجه‌ای را یکی از عوامل اصلی کاهش اثربخشی این ابزار حمایتی دانست.
وی اظهار کرد: در گذشته، پرداخت مشوق‌های صادراتی متناسب با ارزش صادرات، نقش مؤثری در تقویت انگیزه صادرکنندگان داشت؛ اما محدودیت منابع مالی دولت، امکان استفاده مؤثر از این ابزار را کاهش داده است.
دهقان دهنوی با تأکید بر ضرورت طراحی سازوکارهای حمایتی جدید افزود: انتظار می‌رود مجلس شورای اسلامی با بررسی قوانین و مقررات مرتبط با تجارت خارجی، زمینه استفاده از ابزارهای جایگزین را فراهم کند؛ ابزارهایی که ضمن در نظر گرفتن محدودیت‌های بودجه‌ای، بتوانند انگیزه حضور فعالان اقتصادی در بازارهای بین‌المللی را افزایش دهند.
به اعتقاد وی، حمایت هدفمند از صادرکنندگان و بازنگری در سیاست‌های تشویقی می‌تواند به تقویت رقابت‌پذیری محصولات ایرانی و توسعه بازارهای صادراتی کمک کند.
تسهیل مقررات؛ مطالبه جدی فعالان اقتصادی
دهقان دهنوی همچنین با اشاره به تجربه اجرای برخی مصوبات تسهیل‌گرانه در شرایط جنگی گفت: کاهش محدودیت‌های اداری و گمرکی و ایجاد انعطاف در اجرای مقررات تجاری، در مقاطعی به تسریع فرآیند تجارت و بهبود شرایط فعالیت اقتصادی منجر شده است.
وی افزود: تسهیلاتی همچون تسریع در ترخیص کالاها و تمدید مهلت انجام تعهدات تجاری، بازخورد مثبتی از سوی فعالان اقتصادی به همراه داشته است و بخش خصوصی خواستار استمرار بخشی از این تسهیلات پس از پایان شرایط اضطراری است.
وی با تأکید بر اینکه بخشی از مشکلات تجار و تولیدکنندگان ناشی از مقررات داخلی است، بازنگری در رویه‌های اجرایی و کاهش موانع غیرضروری را از الزامات بهبود محیط کسب‌وکار دانست.
به گفته این مقام مسئول، پیشنهادها و مصوبات متعددی برای تسهیل فعالیت‌های اقتصادی در کمیسیون اقتصادی دولت و هیئت دولت در حال بررسی است که اجرای آن‌ها می‌تواند به کاهش موانع تولید و تجارت کمک کند.
دیپلماسی تجاری در خدمت توسعه بازارهای صادراتی
رئیس کل سازمان توسعه تجارت ایران در ادامه بر اهمیت گسترش روابط اقتصادی با کشورهای همسایه، شرکای تجاری اصلی و کشورهای دوست تأکید کرد و گفت: در شرایط محدودیت‌های بین‌المللی، استفاده از ظرفیت‌های دیپلماتیک و تجاری برای حفظ بازارهای موجود و یافتن بازارهای جدید اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
وی توسعه همکاری میان دستگاه‌های مسئول در حوزه تجارت خارجی و وزارت امور خارجه را از عوامل مؤثر در کاهش مشکلات صادرکنندگان و گسترش بازارهای هدف دانست.
دهقان دهنوی همچنین با اشاره به نقش صادرات غیرنفتی در رشد اقتصادی و اشتغال‌زایی کشور تصریح کرد: صادرات نشان‌دهنده توان رقابت تولیدکنندگان ایرانی در بازارهای جهانی است و حمایت از صادرکنندگان می‌تواند به تقویت تولید، افزایش حضور کالاهای ایرانی در بازارهای بین‌المللی و بهبود عملکرد تجارت خارجی کشور منجر شود.
وی در پایان بر ضرورت همکاری بیشتر دولت و بخش خصوصی برای رفع موانع صادراتی، تقویت زیرساخت‌های تجاری و بهره‌گیری از فرصت‌های منطقه‌ای تأکید کرد.
گزارشگر: نسیبه نجفی
